تبلیغات
وبلاگ مهدی ابراهیمی - مطالب ابر شهرآرا
شنبه 10 مرداد 1394  11:46 ق.ظ    ویرایش: شنبه 10 مرداد 1394 11:48 ق.ظ
نوع مطلب: جامعه نگاری ،

نا‌گفته پیداست‌‌، «کتاب» یکی از کالاهای ضروری‌‌ فرهنگی در سبد خانوار است. برخی ‌صاحب‌نظران «کتاب»‌ را همپایه ‌«‌نان‌» می‌دانند و معتقدند همان‌گونه که نان، غذای جسم است، کتاب غذای روح است و فراهم‌کردن بسترهای ارزان‌شدن این دو و حتی رایگان‌شدن آن کمک بزرگی به قوام روح و جسم جامعه می‌کند. دلایل متعددی در قهر مردم با کتاب در مقالات و پژوهش‌های مختلف آورده شده و هر کدام از عوامل موثر نیز نیازمند بررسی‌های عمیق است که در این مجال از حوصله خواننده خارج است؛ اما برای ترویج کتاب‌خوانی، رسیدگی به وضعیت نشر‌، ناشران وکتاب‌فروشی‌ها خالی از لطف نخواهد بود. بر‌اساس آمارهای اعلام‌شده حدود ١٥٠کتاب‌فروشی در مشهد فعال هستند که بخش درخورتوجهی از این آمار را لوازم‌التحریر‌ها به خود اختصاص می‌دهند و از‌طرفی فعالان حوزه نشر کتاب معتقدند کتاب‌فروشی‌هایی که به معنی واقعی کلمه‌، پاتوق اهل نظر و کتاب‌خوان‌ها باشند، به عدد انگشتان دست نمی‌رسد.
در برخی کشورها، کتاب‌فروشی‌ها واسطه میان خریداران و ناشران به‌شمار می‌روند. همچنین کتاب‌فروشی‌ها در طول زمان به محلی برای گردهمایی نویسندگان، خوانندگان و روشن‌فکران تبدیل و برنامه‌های نقد، بررسی، شعرخوانی و داستان‌خوانی نیز در آن‌ها برگزار می‌شود. از این منظر هر کتاب‌فروشی به مثابه‌ یک «پاتوق فرهنگی» و «فرهنگ‌سرای محلی» است. بنابراین این صنف نیازمند حمایت‌های مادی و معنوی بیشتری است تا سهم خود را در گسترش فعالیت‌های فرهنگی در شهر ایفا و صاحبان سرمایه را به سرمایه‌گذاری در این بخش تشویق کند.
یکی از سیاست‌های تشویقی برای دست‌اندرکاران حوزه کتاب، بخشودگی‌های عوارض و مالیات است که در‌حال‌حاضر در شهر مشهد تفکیکی ‌بین مشاغل و اصناف تجاری، اقتصادی و فرهنگی‌ مانند کتاب‌فروشی‌ها و ناشران نشده است. ‌در بخش مالیات قانون آن تصویب و ابلاغ شده است؛ اما در بخش عوارض در شهر مشهد قانونی برای بخشودگی در بخش عوارض تصویب نشده است. به نظر می‌رسد در این حوزه تصویب قانونی در شورای اسلامی‌ شهر مشهد مشابه طرح «کاربری فرهنگی» شهر تهران که به تصویب شورای اسلامی‌شهر رسیده است، بتواند در کاهش مشکلات اقتصادی حوزه نشر وکتاب‌فروشی‌ها موثر واقع شود. با اجرای این طرح هم صاحبان اماکن تشویق به تبدیل اماکن تجاری به فرهنگی می‌شوند و هم انگیزه‌های کتاب‌فروشی‌های اصیل مشهد برای ادامه‌دادن در این صنف تقویت خواهد شد. بر‌اساس طرح کاربری شهر تهران، یک واحد صنفی که برای شغل کتاب‌فروشی دایر شود، مادامی‌که در این شغل فعالیت داشته باشد، از پرداخت ٩٠درصد عوارض مربوط معاف خواهد شد. درواقع عوارضی که از صاحب چنین ملکی اخذ می‌شود، ١٠درصد عوارضی است که به‌صورت متعارف از دیگر شغل‌ها اخذ می‌شود.
حمایت از کتاب‌فروشی‌ها، حمایت از مراکز فرهنگی است و نقش مهمی‌ در تغییر فضای فرهنگی و «مصرف فرهنگی» شهر ایفا می‌کند. تعداد بالای کتاب‌فروشی‌ها در شهر نشانه‌هایی از خرد شهروندان شهر است و انتظار می‌رود سیاست‌گذاران فرهنگی شهر با نگاه جانب‌دارانه‌تری این موضوع را پیگیری کنند.
شهرآرا 4 مرداد 94 مهدی ابراهیمی

   


نظرات()  
پنجشنبه 11 تیر 1394  08:26 ق.ظ    ویرایش: یکشنبه 14 تیر 1394 01:16 ب.ظ
نوع مطلب: جامعه نگاری ،

١. نماد «شهرمصرفی» باوجود « سنتر»‌ها و «مجتمع»های تجاری متعدد که به‌عنوان نشانه‌های مصرف در سبک زندگی امروز شناخته می‌شود، در اطراف ما که در کلان‌شهر مذهبی زندگی می‌کنیم، خود‌نمایی می‌کند. دراین مجموعه‌های بزرگ انواع لوازم لوکس‌، تجملاتی، مدرن و حتی سنتی که اغلب مورد نیاز عموم نیست، عرضه می‌شود. فروشگاه‌های بزرگ فست‌فود در کنار غذاها و محیط‌‌های سنتی ساخته می‌شود و شهروند امروز با پذیرش این شبه‌حقیقت تلخ که باید حداقل یک وعده غذا را در بیرون از خانه مصرف کند تا به تمدن نزدیک شود، هر روز بیشتر از روز قبل از سلامتی فاصله می‌گیرد. در چنین محیطی مصرف تنها دغدغه‌ «شهروندان مصرفی» است و تولیدگر واقعی هر روز بیشتر از قبل به حاشیه رانده می‌شود؛
٢. هر روز و هرساعت و حتی درودیوار شهر، شهروندان پایتخت معنوی ایران را به مصرف بیشتر تشویق می‌کنند و پیامک‌ها، بیلبردها، تلویزیون‌های بزرگ شهری و رسانه‌های محیطی طوری القا می‌کنند که خوشبختی زندگی، در بیشترمصرف‌کردن است. «مصرف» به یکی از نیازهای اساسی زندگی، سبک زندگی و عادت او بدل شده؛ تا جایی‌که ماهیت انسان شهری در مصرف هویت می‌یابد. نمادهای مصرف‌گرایی مشتری را به خرید بیشتر برای دریافت جوایز بیشتر تشویق می‌کند. جایزه خرید و مصرف، خرید بیشتر است. نتیجه آنکه در شهر مصرفی شهروند خوب «قهرما ن مصرف»است؛
٣. ابن‌خلدون در توصیف شهر نیز معتقد است شهرنشینان به تجمل‌خواهی رو‌می‌آورند. با نگاهی به اطرافمان متوجه می‌شویم انسان درزندگی شهری بیشتر و زودتر از سایر جوامع اسیر پدیده ‌مصرف است. از‌همین‌رو تا چند دهه پیش نمادهای مصرف‌گرایی و تجمل‌گرایی در بخش‌‌های محدود و معدودی از محله‌های مرفه‌نشین شهر به چشم می‌خورد؛ اما از چند سال گذشته عطش ساخت فروشگاه‌های بزرگ با عرضه‌ کالاهای غیر‌ضروری، وارداتی و تجملاتی حتی بخش‌هایی از محله‌های محروم شهر را نیز تحت‌تاثیر قرار داده است. از این جهت در‌صورتی‌که سنترها مشتری داشته باشند که خواهند داشت، هشدار بزرگی برای دست‌اندرکاران اجتماعی به‌شمار می‌آید؛
٤. بدون شک نمی‌شود نمادها را تخریب و  از برخی مزایای مجتمع‌سازی چشم‌پوشی کرد؛ اما فرهنگ‌سازی‌ در این زمینه با کمک رسانه‌های گروهی، صاحبان تریبون و گروه‌های مرجع می‌تواند در آگاهی‌بخشی به مردم در زمینه گرایش به ساده‌زیستی و الگوسازی رفتارهای درست مصرفی بسیار موثر باشد. به نظر می‌رسد نهادها و ساختارهای تصمیم‌گیرنده‌ توسعه شهر و کسانی که شهر‌ها را می‌سازند، نقش مهم‌تری دارند. خدمات شهری، معماری شهری، زیباسازی شهر، پاتوق‌های اجتماعی، فرهنگ‌سراها، مدارس، خانواده و مساجد نیز باید با تولید پیوست‌‌های اجتماعی، نسبتی با مدیریت بهینه مصرف بر‌قرار کنند؛ همان‌گونه که جریان مصرف‌گرایی برای خود نمادهایی در شهر دارد، مصرف درست و بهینه نیز می‌تواند صاحب نماد شهری باشد.
یادداشت روز روزنامه شهرآرا / 11 تیرماه 94

   


نظرات()  

وبلاگ مهدی ابراهیمی